ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )
347
سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )
رودخانه ، كه با غرش گوشخراشى از روى سنگها پايين مىريخت ، جاده با يك سلسله پيچ و خم به بلندترين نقطهى راه منتهى مىشد . در اين نقطهى پر ارتفاع منظرهى اطراف در غايت زيبايى و شكوه خود بود و خيلى زيباتر و باشكوهتر از معروفترين چشماندازهاى كشور سويس به نظر مىرسيد . در سمت مغرب دماوند به شكل مخروطى عظيم و سفيد ، شكوهمندانه سر به آسمان برافراشته و بسيار نزديك به نظر مىرسيد . در سمت مشرق ، سلسله جبال موازى ديگرى سرتاسر پوشيده از برف ، در زير تابش خورشيد ، زيبايى خيرهكنندهيى داشت . روى سنگ بزرگى كه به طرف رودخانه خم شده بود ، لحظهيى توقف كرديم : زير پاى ما ، در عمق دوارانگيزى ، [ رودخانهى ] هراز چون رشتهى ريسمان باريك آبى رنگى با حاشيههاى سفيد ديده مىشد . پرندگانى كه بزرگتر از پرستو به نظر مىرسيدند بالاى رودخانه چرخ مىزدند . آنها در واقع عقابها و لاشخورهاى بزرگى بودند كه چرخزنان به جايگاهى كه ما ايستاده بوديم نزديك مىشدند و بعد به سوى آسمان پر مىكشيدند . منظرهى واقعا كمنظيرى بود ، باشكوهترين و خيالانگيزترين منظرهيى كه به عمر خود ديده بودم . حتى تماشاى كوه باشكوه آرارات نيز چنين اثر اعجابانگيزى در ذهن من نگذاشته و مرا تا اين حد در مقابل عظمت و ابهت طبيعت مسحور و غرق در حيرت نساخته بود . از اين قسمت به بعد جاده به سوى هراز سرازير مىشد . در آن سوى رودخانه ، در فراز و نشيب كوهستان ، روستاهايى با ديوارهاى گلى همرنگ با رنگ خاكسترى دامنههاى كوه قرار داشتند . اطراف آبادى را درختان تبريزى فراگرفته بود كه اگر آنها را نكاشته بودند مشاهدهى اهالى كوهنشين آنجا به زحمت ممكن مىشد . از پشتبام روستاها دود آبى رنگ به شكل باريكى به سوى آسمان مىرفت . بعد از طى مسافتى وارد تنگهى پرشيبى مىشديم كه ما بين جدار تخته سنگها قرار گرفته بود و به ويامالا « 1 » شباهت داشت ؛ بعد از يك سلسله بالا رفتنها و پايين آمدنها سرانجام از هراز - كه آب سيلآساى آن با غرش گوشخراشى در مسير تندى جارى است - عبور كرديم . جاده از قصبهى بزرگى به نام رينه كه امامزادهى مخروطى شكل مخروبهيى داشت ، مىگذشت و بعد از عبور از پيچ و خم گردنههاى صعب العبور كه آبشارهاى زيبايى از آنها سرازير شدند ، به دهكدهى شنگلده منتهى مىگشت .
--> ( 1 ) . Via Mala : يكى از راههاى معروف در گردنهى كوههاى آلپ واقع در سرزمين سويس . م .